που αναφέρει ότι το μωρό κλέβει ασβέστιο από την μητέρα και γι' αυτό "χαλάνε" τα δόντια της, δεν έχει καμία επιστημονική βάση.
Η διατροφή σας θα πρέπει να περιλαμβάνει κρέας, γάλα, γαλακτοκομικά προϊόντα, φρούτα, λαχανικά και αμυλούχες τροψές. Θα πρέπει να μην καταναλώνετε αλκοόλ και να μην καπνίζετε.
Στις εγκύους υπάρχει μια τάση να τρώνε διάφορες λιχουδιές στα μεσοδιαστήματα των γευμάτων. Οι τροφές αυτές περιέχουν συνήθως αυξημένη ποσότητα ζάχαρης, η οποία αποτελεί παράγοντα καταστροψής των δοντιών. Συστήνουμε λοιπόν, να περιορίζετε την κατανάλωση τροψών ανάμεσα στα γεύματα.
Τι οδοντιατρικά προβλήματα μπορεί να αντιμετωπίσω κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης παρατηρείται έκκριση πολλών διαφορετικών ορμονών. Η ορμονική αυτή διαταραχή μπορεί να προκαλέσει πόνο, πρήξιμο ή ακόμη και αιμορραγία των ούλων της εγκύου. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που συνδυάζεται με την εγκυμοσύνη και σταματά με την ολοκλήρωσή της. Μια τέτοια κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με συστηματικό βούρτσισμα των δοντιών και με χρήση οδοντικού νήματος.
Πρέπει να επισκέπτομαι τον οδοντίατρο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;
Ο τακτικός έλεγχος των δοντιών και των ούλων στην εγκυμοσύνη είναι σημαντικός, ιδιαίτερα αν έχετε συμπτώματα σαν αυτά που περιγράψαμε πιο πάνω. Είναι προτιμότερο να επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας πριν τον τοκετό, διότι μετά ίσως χρειαστεί να περάσουν και τρεις μήνες μέχρι να μπορέσετε να κλείσετε κάποιο ραντεβού και να κάνετε οποιαδήποτε οδοντιατρική εργασία. Βεβαίως, θα πρέπει να ενημερώσετε τον οδοντίατρό σας ότι είστε έγκυος, μια και αυτό μπορεί να αλλάξει το σχέδιο θεραπείας ή τα φάρμακα που θα χρησιμοποιήσει για την περίπτωσή σας.
ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΟΔΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΟΥ
Πότε αρχίζουν να αναπτύσσονται τα δόντια του νεογέννητου;
Τα πρώτα δόντια του μωρού, τα νεογιλά, αρχίζουν να αναπτύσσονται στο πρώτο τρίμηνο της κύησης, ενώ τα μόνιμα στο δεύτερο. Διαταραχές στην υγεία της εγκύου μπορεί να προκαλέσουν βλάβες τόσο στα νεογιλά όσο και στα μόνιμα δόντια του. Μερικά φάρμακα (όπως οι τετρακυκλίνες) μπορεί να επηρεάσουν το χρώμα και τη δομή των δοντιών. Γι' αυτό στην εγκυμοσύνη σας θα πρέπει να είστε πολύ προσεκτικές με τα φάρμακα που παίρνετε και να έχετε πάντοτε τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού σας.
Πότε θα πρέπει να γίνει η πρώτη επίσκεψη στον παιδοδοντίατρο;
Οι παιδοδοντίατροι είναι οδοντίατροι ειδικά εκπαιδευμένοι για να φροντίσουν αποτελεσματικά τη στοματική υγεία των παιδιών. Ο παιδοδοντίατρος είναι υπεύθυνος για την υγεία του στόματος, όπως ο παιδίατρος είναι υπεύθυνος για τη γενική υγεία του παιδιού σας.
Η πρώτη επίσκεψη στον παιδοδοντίατρο θα πρέπει να γίνει πριν από τα πρώτα γενέθλια του παιδιού. Σ' αυτήν την επίσκεψη ο παιδοδοντίατρος θα σας προτείνει να ακολουθήσετε ένα ολοκληρωμένο προληπτικό πρόγραμμα, θα αξιολογήσει την οδοντική ανάπτυξη του παιδιού, θα σας δώσει συμβουλές για τη διατροφή του και θα σας ενημερώσει για το πώς να αποφύγετε τυχόν προβλήματα.
Η δεύτερη επίσκεψη πρέπει να γίνει όταν το παιδί σας γίνει 2,5 - 3 ετών και έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η ανατολή όλων των παιδικών δοντιών. Σκοπός της επίσκεψης είναι να ελεγχθεί αν όλα τα δόντια έχουν ανατείλει και αναπτυχθεί φυσιολογικά, αν υπάρχει τερηδόνα και αν τηρείται σωστά το προληπτικό πρόγραμμα. Θα γίνουν τέλος οι απαραίτητες αλλαγές στο πρόγραμμα, ώστε να προσαρμοστεί στις ανάγκες αυτής της ηλικίας.
Η τρίτη επίσκεψη θα πρέπει να γίνει στην ηλικία των 3,5 - 4 ετών. Θα γίνει έλεγχος για να διαπιστωθεί αν όλα εξελίσσονται φυσιολογικά στην ανάπτυξη των δοντιών και της γνάθου του παιδιού και αν έχει εμφανισθεί τερηδόνα. Το προληπτικό πρόγραμμα θα προσαρμοστεί ξανά και θα γίνει η πρώτη τοπική φθορίωση. Μετά από αυτήν την ηλικία ο παιδοδοντίατρος θα πρέπει πλέον να εξετάζει το παιδί μία έως δύο φορές το χρόνο, να παρακολουθεί την ανάπτυξη των δοντιών και την τυχόν εμφάνιση τερηδόνας, να προσαρμόζει το προληπτικό πρόγραμμα ανάλογα με τις ανάγκες και να κάνει τις τοπικές φθοριώσεις.
Πότε αρχίζουν να εμψανίζονται τα πρώτα δόντια στο στόμα;
Το πρώτο δόντι εμφανίζεται ανάμεσα στον 6ο και τον 8ο μήνα. Μέχρι την ηλικία των 3 ετών θα πρέπει και τα 20 παιδικά δόντια να έχουν ανατείλει. Η πρώιμη ή η καθυστερημένη ανατολή των δοντιών είναι συνήθως κληρονομική και δε σχετίζεται αναγκαστικά με κάποιο πρόβλημα. Αν το μωρό σας, όμως, δεν έχει βγάλει κανένα δόντι μέχρι το 12ο μήνα θα πρέπει να συμβουλευτείτε έναν παιδοδοντίατρο.
Τι συμπτώματα παρουσιάζονται όταν εμφανίζονται τα δόντια στο στόμα του μωρού και τι μπορώ να κάνω για να το βοηθήσω;
Τα συνήθη συμπτώματα που παρουσιάζονται είναι:
. κόκκινα και διογκωμένα ούλα,
. μεγάλη ποσότητα σάλιου,
. ανησυχία και γκρίνια,
. αλλαγή στις συνήθειες διατροφής,
. ανορεξία,
. δυσκολία στον ύπνο.
Γενικά, τα συμπτώματα που σχετίζονται με την ανατολή των δοντιών είναι ήπια.
Αν παρατηρήσετε πυρετό, εξανθήματα, έμετο ή διάρροια θα πρέπει να επισκεφθείτε τον παιδίατρο, διότι συμβαίνει στο μωρό σας κάτι άλλο, που δε σχετίζεται με τα δόντια του. Για να το ανακουφίσετε από τις ενοχλήσεις αυτές θα πρέπει να του καθαρίζετε συχνά το στόμα με μια βρεγμένη γάζα και να του δίνετε να δαγκώνει κάποια κρύα αντικείμενα, κατασκευασμένα γι' αυτό το σκοπό. Ακόμη και ένα απλό κρύο καθαρό πανί μπορεί να το ανακουφίσει.
Πρέπει το παιδί να χρησιμοποιεί πιπίλα;
Τα βρέφη έχουν έντονα ανεπτυγμένο το ένστικτο του θηλασμού, που αφενός ικανοποιεί την ανάγκη της διατροφής, αφετέρου υποκαθιστά τη σύνδεσή τους με τη μητέρα και ως εκ τούτου τους προσφέρει μεγάλη ευχαρίστηση. Για να ικανοποιήσει αυτήν του την ανάγκη το παιδί χρησιμοποιεί τα δάχτυλά του ή άλλα αντικείμενα. Η πιπίλα είναι ένας επιβεβλημένος αλλά και συνηθισμένος τρόπος κάλυψης της ανάγκης του θηλασμού. Προσπάθεια αποφυγής της οδηγεί στο πιπίλισμα του αντίχειρα, που όμως έχει σοβαρές συνέπειες στην ανάπτυξη των γνάθων.
Η χρήση της πιπίλας είναι λοιπόν προτιμότερη από το πιπίλισμα του αντίχειρα, διότι η συνήθεια αυτή σταματά ευκολότερα και σε μικρότερη ηλικία χωρίς να προκαλεί στοματογναθικές ανωμαλίες.
Πότε πρέπει να σταματήσει η χρησιμοποίηση της πιπίλας;
Η χρησιμοποίηση της πιπίλας και η συνήθεια του δακτύλου θα πρέπει να σταματήσει πριν την ηλικία των 4 ετών. Έτσι, τυχόν παραμορφώσεις της γνάθου θα προλάβουν να διορθωθούν από μόνες τους με το χρόνο. Αντίθετα, αν η συνήθεια αυτή παραταθεί μετά το 4ο έτος, όπως συμβαίνει με το πιπίλισμα του αντίχειρα, οι παραμορφώσεις κινδυνεύουν να γίνουν μόνιμες και η επιδιόρθωσή τους δύσκολη. Θα πρέπει τότε να συμβουλευτείτε έναν παιδοδοντίατρο, που θα σας δώσει οδηγίες για τους τρόπους θεραπείας και διακοπής των συνηθειών αυτών.
Πώς πρέπει να είναι μια σωστή πιπίλα;
. Το μέγεθος της πιπίλας πρέπει να είναι τέτοιο, ώστε να μη χωράει ολόκληρη στο στόμα του παιδιού.
. Η θηλή πρέπει να είναι μαλακή με λεπτό και ευλύγιστo λαιμό. Το σχήμα της να είναι συμμετρικό, ώστε το μωρό να την τοποθετεί πάντα σωστά στο στόμα του.
. Η προστατευτική ασπιδα πρέπει να έχει κατάλληλη καμπυλότητα για να εφαρμόζει στην περιοχή των χειλιών και να έχει τρύπες αερισμού, ώστε να μην ερεθίζεται το δέρμα γύρω από τα χείλη.
. Επίσης να είναι εντελώς αδύνατη η αποσυναρμολόγησή της από ένα παιδί.
Τέλος, η στήριξή της με κορδέλα γύρω από το λαιμό του μωρού απαγορεύεται αυστηρά: κίνδυνος ατυχήματος.
ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΕΡΗΔΟΝΑ ΣΤΗ ΒΡΕΦΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ
Τι πρέπει να προσέχω στη δίαιτα του παιδιού μου;
Το μητρικό γάλα αποτελεί αναμφισβήτητα την ιδανική τροφή για το βρέφος, μια και περιέχει όλα τα απαραίτητα συστατικά που συμβάλλουν στην ισορροπημένη ανάπτυξη του νεογέννητου. Εφ' όσον αποφασίσατε να το φέρετε στον κόσμο είναι πραγματικά κρίμα να του στερήσετε αυτή τη μοναδική εμπειρία.
Μετά τους πρώτους μήνες θα προχωρήσετε φυσικά στο σταδιακό εμπλουτισμό της διατροφής του. Οι βασικές διαιτητικές συνήθειες του παιδιού διαμορφώνονται στα πρώτα χρόνια της ζωής του, όταν δηλαδή οι γονείς έχουν τον απόλυτο έλεγχο. Γι΄ αυτό, είναι πολύ σημαντική η επιλογή των τροφών και οι σχετικές συνήθειες που καθιερώνονται στο μωρό. Προσπαθήστε γενικά να αποφεύγετε τροφές που περιέχουν πολύ ζάχαρη και μην προσθέτετε ζάχαρη στο γάλα του.
Αν το παιδί σας χρειάζεται να τρώει κάτι ανάμεσα στα κύρια γεύματα θα πρέπει να αποφεύγονται τροφές που περιέχουν ζάχαρη (τσίχλες, καραμέλες, μπισκότα, αναψυκτικά, ζαχαρούχοι χυμοί). Προτεινόμενες τροφές είναι τα λαχανικά (καρότα, αγγουράκια), τα φρούτα και οι φυσικοί χυμοί, πάντα χωρίς ζάχαρη. Επίσης, πολύ καλή επιλογή είναι τα κίτρινα τυριά, που βοηθούν στην καταπολέμηση της τερηδόνας.
Τα παιδιά αποδέχονται ευκολότερα τέτοιου είδους τροφές, αν δεν έχουν συνηθίσει προηγουμένως σε τροφές με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Κακές συνήθειες διατροφής προάγουν γενικά την εμφάνιση της τερηδόνας σε κάθε ηλικία. Χαρακτηριστικά παραδείγματα της επίδρασης της διατροφής στην τερηδόνα είναι η τερηδόνα του θηλασμού ή του μπιμπερό.
Τι είναι η τερηδόνα του θηλασμού;
Η τερηδόνα του θηλασμού είναι μια βαριάς μορφής τερηδόνα, που οφείλεται σε κακό τρόπο διατροφής του μωρού. Παρατηρείται συνήθως σε παιδιά 2 έως 5 ετών και αφορά τα νεογιλά δόντια τους.
Πού οφείλεται η τερηδόνα αυτή;
Η πιο συνηθισμένη αιτία της τερηδόνας αυτής της μορφής είναι το τάισμα με το μπιμπερό ενώ το μωρό κοιμάται. Κατά τη διάρκεια του ύπνου η ποσότητα του σάλιου στο στόμα μειώνεται και το γάλα, ανεξάρτητα από το αν περιέχει ζάχαρη ή όχι, παραμένει πάνω στα δόντια και προκαλεί τερηδόνα. Το ίδιο αποτέλεσμα θα έχουμε αν αντί για γάλα βάζουμε στο μπιμπερό χυμό, έστω και αραιωμένο, ή νερό με ζάχαρη ή μέλι ή αν δίνουμε στο παιδί πιπίλα που είναι βουτηγμένη σε μέλι ή σε ζάχαρη. Ακόμη και το μητρικό γάλα μπορεί να προκαλέσει τέτοιου είδους βλάβες αν το παιδί έχει την ευκαιρία να θηλάζει όποτε θέλει κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το τάισμα του μωρού σας θα πρέπει λοιπόν να γίνεται όταν είναι όρθιο και ξύπνιο και να κοιμάται πάντα με καθαρά δόντια.
Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί η τερηδόνα του θηλασμού;
Ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης της τερηδόνας του θηλασμού είναι η πρόληψη, που γίνεται με την ενημέρωση των γονέων για το τι πρέπει να κάνουν και τι να αποφεύγουν.
Πώς μπορώ να προλάβω την τερηδόνα του θηλασμού;
. Θηλάστε το μωρό σας τουλάχιστον μέχρι τον 4οή 6ο μήνα.
. Χρησιμοποιείτε το μπιμπερό μόνο για γάλα ή νερό και μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ποτέ όταν το παιδί κοιμάται.
. Μέχρι να μπορέσει το μωρό να πιει από ποτήρι ταΐστε χυμούς ή αλλά υγρά με το κουταλάκι.
. Μη δίνετε ποτέ στο μωρό σας πιπίλα βουτηγμένη σε ζάχαρη ή μέλι. Είναι ό, τι χειρότερο μπορεί να συμβεί στα δοντάκια του.
. Μόλις εμφανιστούν τα πρώτα δόντια ξεκινήστε τη διαδικασία καθαρισμού τους μετά από κάθε γεύμα. Χρησιμοποιήστε αρχικά μια βρεγμένη γάζα και αργότερα μια μικρή και μαλακή οδοντόβουρτσα χωρίς οδοντόκρεμα.
. Κατά τη διάρκεια του ταΐσματος κρατάτε στα χέρια σας το μωρό σας και το μπιμπερό. Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι οι γονείς έχουν τον έλεγχο του μπιμπερό και της διατροφής. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συγχέεται η ώρα που το παιδί τρώει με την ώρα που κοιμάται, μια και πρόκειται για δύο ξεχωριστές δραστηριότητες.
. Επισκεφθείτε τον παιδοδοντίατρο πριν το μωρό συμπληρώσει τους 12 μήνες και βέβαια, ποτέ αργότερα από την ηλικία των 3 ετών.
Πότε μπορώ να σταματήσω τη χρήση του μπιμπερό;
Από την ηλικία που το μωρό κάθεται μόνο του μπορεί και πρέπει να αρχίσει να πίνει από ειδικό ποτήρι με στόμιο. Γενικά, στόχος σας πρέπει να είναι το παιδί να έχει σταματήσει τη χρήση του μπιμπερό μέχρι το 12ο μήνα.
Πώς μπορώ να βοηθήσω το μωρό μου να ξεχάσει το μπιμπερό του;
Υπάρχουν τέσσερις μέθοδοι που μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τη διακοπή της συνήθειας του μπιμπερό:
. Ο δραστικότερος τρόπος είναι, βέβαια, να πετάξετε το μπιμπερό στα σκουπίδια μετά το 12ο μήνα.
. Ένας άλλος είναι να αραιώνετε σταδιακά το γάλα με νερό, έτσι ώστε σε δύο εβδομάδες το περιεχόμενο του μπιμπερό να είναι πλέον σκέτο νερό.
. Ένας τρίτος τρόπος είναι να μειώνετε καθημερινά την ποσό-ι:ητα του υγρού μέσα στο μπιμπερό μέχρι να ξεπεραστεί η συνήθεια.
. Τέλος ένα ειδικό ποτηράκι με στόμιο θα οδηγήσει σταδιακά το μωρό στο κανονικό ποτήρι.
Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΟΤΑΝ ΑΡΧΙΣΕΙ ΝΩΡΙΣ
Γιατί είναι σημαντικά τα παιδικά δόντια;
. Κατ' αρχήν διότι είναι απαραίτητα για τη μάσηση της τροφής.
. Δόντια χαλασμένα επηρεάζουν τη γενική υγεία του παιδιού, προκαλώντας πόνο και μερικές φορές πυρετό.
. Τα δόντια είναι απαραίτητα για την ομιλία, ιδιαίτερα κατά την ηλικία που τα παιδιά μαθαίνουν να μιλάνε.
. Τα παιδικά δόντια εξάλλου διατηρούν τους χώρους που θα χρειαστούν τα μόνιμα δόντια και συμβάλλουν στη σωστή ανάπτυξη των γνάθων.
. Γερά παιδικά δόντια δίνουν ένα όμορφο χαμόγελο και βοηθούν το παιδί στην εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Χαλασμένα νεογιλά δόντια δημιουργούν ένα μολυσμένο περιβάλλον στο στόμα και όταν έρθουν τα μόνιμα δόντια, επηρεάζονται άμεσα. Γι' αυτό, τα νεογιλά δόντια είναι εξ ίσου σημαντικά με τα μόνιμα και η παραμέλησή τους με το πρόσχημα της επικείμενης αλλαγής είναι σοβαρό λάθος.
Πώς μπορώ να προστατεύσω τα δόντια του παιδιού μου;
Ο καλύτερος τρόπος προστασίας των δοντιών είναι η εφαρμογή σωστών μέτρων πρόληψης στη μικρή ηλικία. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν τον καθαρισμό των δοντιών, τη σωστή διατροφή, τη χρήση φθορίου και τις συχνές επισκέψεις στον παιδοδοντίατρο. Στόχος σας πρέπει να είναι η διατήρηση της υγείας των δοντιών μέχρι την ηλικία των 16 - 18 ετών. Εάν το πετύχετε το παιδί σας θα έχει σε όλη του τη ζωή γερά δόντια.
Πότε θα πρέπει να αρχίσει το βούρτσισμα των δοντιών;
Όπως είπαμε ήδη ο καθαρισμός του στόματος αρχίζει αμέσως μόλις εμφανιστούν τα νεογιλά δόντια. Μέχρι το τέλος του 2ου έτους μια βρεγμένη γάζα ή μια μικρή και μαλακή οδοντόβουρτσα ειδική για βρέφη, μετά από κάθε γεύμα ή τουλάχιστον μια φορά την ημέρα, καθαρίζει σωστά τα πρώτα δόντια του χωρίς να τα ερεθίζει.
Καθώς το παιδί μεγαλώνει και μέχρι το 3ο έτος του μπορεί να χρησιμοποιεί μια οδοντόβουρτσα χωρίς οδοντόκρεμα.
Τι είναι το φθόριο και πώς μπορώ να το χρησιμοποιήσω;
Το φθόριο είναι ένα στοιχείο που κάνει τα δόντια πιο ανθεκτικά στην τερηδόνα. Έχει βρεθεί ότι μπορεί να μειώσει την τερηδόνα μέχρι 60%.
Το φθόριο δηλαδή βοηθά τα παιδιά να έχουν πιο γερά δόντια και τους γονείς να ξοδεύουν λιγότερο. Θα πρέπει να δίνεται σε κατάλληλες ποσότητες ανάλογα με την ηλικία και την περιοχή που ζει κάθε παιδί.
Γι' αυτό συμβουλευτείτε τον παιδοδοντίατρό σας, ο οποίος θα σας ενημερώσει για το σωστό τρόπο χρήσης του φθορίου ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού σας.
Τι πρέπει να κάνω αν το παιδί μου τραυματίσει τα δόντια του;
Είναι αλήθεια ότι όταν το παιδί αρχίζει να κάνει τα πρώτα του βήματα έχει συνήθως και τα πρώτα του ατυχήματα. Αν χτυπήσει τα δόντια του πρέπει αμέσως να εξετασθεί από έναν παιδοδοντίατρο και να διαπιστωθεί αν έχουν επηρεασθεί και τα μόνιμα δόντια του.